ذبيح الله صفا

799

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

يك خاندان ثروتمند سمنان بود چنان كه بقول خود « صد هزار از ملك پدرى و ميراث صرف و وقف صوفيان » كرد . اين خاندان ثروتمند كه اصل آن از ناحيهء « سند بوده » « 1 » ، در بيابانك سمنان و نيز خود آن شهر استقرار داشت و در عهد ايلخانان متصدى امور ديوانى بود و مقدّمان آن خاندان را با عنوان « ملك » مىخواندند و به همين سبب است كه بعضى از صاحبان تراجم مانند جامى او را « در اصل از ملوك سمنان » دانسته‌اند و حمد اللّه مستوفى پدر او يعنى شرف الدين محمّد را با عنوان « ملك شرف الدين » ياد مىكند ، و ملك شرف الدين همانست كه دولتشاه باشتباه او را عمّ علاء الدوله دانسته است و حال آنكه عمّ او « ملك جلال الدين » ( مقتول بسال 688 بامر ارغون خان « 2 » ) نام داشته و او هم مانند برادر از رجال بزرگ دورهء ايلخانى و از متصدّيان امور دولتى در عهد آن سلسله بوده است .

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به مجمل فصيحى ذيل حوادث 736 . فصيح خوافى دربارهء « محتد » يعنى اصل و نژاد ، و منشاء و مولد علاء الدوله گويد : « السندى محتدا و السمنانى البيابانكى منشاء و مولدا » . ضمنا بايد دانست كه علاء الدوله را گاه با عنوان « شاه » ذكر كرده‌اند ( آتشكده ، مجالس المؤمنين ) و گويا علت آن باشد كه پدر و عم وى و شايد خود او عنوان « ملك » داشته‌اند . ( 2 ) - مجمل فصيحى ذيل حوادث 688